Kopan Parmağın Tutması Doğru Taşımaya Bağlı

El cerrahisi alanında en yaygın operasyonlar arasında, kopan parmak operasyonları yer alıyor. Parmak kopması olaylarında, olayın geçtiği yer, olayın oluş şekli, kopan uzvun transfer sürecindeki doğru uygulamalar ve hız büyük önem taşıyor. 

Ortopedi ve Travmatoloji, El Cerrahisi Yan Dal Uzmanı Op. Dr. Ahmet Savran, el cerrahisi alanında sık karşılaşılan vakalardan biri olan kopan parmak operasyonları ile ilgili önemli bilgiler verdi. El cerrahlarına en sık sorulan konular arasında da parmak kopması olaylarında ilk olarak ne yapılması gerektiğinin bulunduğunu belirten Op. Dr. Savran, uygun şekilde, hızlı taşıma, replantasyonun öneminin altını çizdi. 

Kopan parmak nasıl taşınmalı?

Op. Dr. Savran, “Kopan parmağı diktiğimizde o dikişin tutma oranının ve hatta işlevinin başarısında replatasyonun nasıl yapıldığı büyük önem taşıyor. Bu nedenle uygun taşıma işlemini herkesin öğrenmesi gereklidir. Bu olay tarlada, dağ başında, toz toprak içinde, fabrikada her yerde olabilir. Ortamda eldiven yoksa bulunulan koşullar çerçevesinde en uygun şekilde taşıma işleminin gerçekleştirilmesi gerekir. Kopan bir parmağı öncelikle nemli bir tampon görevi görebilecek bir atlet, bir havlu içerisine kurumasın diye koymalıyız. Ardından bu nemli maddeye sardığımız parmağı bir poşetin içerisine koyup ağzını bağlamalıyız. Ağzını bağladıktan sonra ayrı bir poşetin içindeki buzlu su solisyonunun içerisine koymalıyız. Parmağı bu şekilde taşımalıyız” dedi. 

Kopan parmak buzla direk temas ettirilmemeli!

Kopan parmağın buzla direk temas ettirilmemesinin, buza yapıştırılmamasının altını çizen Ahmet Savran şunları ekledi: “Bu yapıldığı zaman parmak donuyor ve hücreler parçalanıyor. Ve parmak tutmuyor. Sonraki günlerde kararmalar başlıyor. Buzlu su içerisinde olduğunda buzlar eriyene kadar artı 4 derecede sabit kalıyor. Bu işlem parmağın dikilebileceği merkeze gidene kadar bize vakit kazandırıyor. Transferi sahada, olay yerinde en ilkel koşullarda bu şekilde yapmak gerekiyor.” 

Kopan parmağın taşınmasında altın süre 6 saat!

Parmak kopması vakalarında zamanla yarışıldığını ifade eden Op. Dr. Ahmet Savran, “kopan parmaşın sağlık merkezine ulaştırılmasındaki altın süremiz uygun saklama koşullarında 6 saat, bu şartlarda taşınmaz ise 3 saattir. 3 saat çok az bir süredir. 3 saati 6 saate çıkarmak elzemdir.” diye konuştu. Parmak kopması operasyonlarında uygun koşullarda saklanan bir parmağın maksimum bekleme süresinin12 saat, eğer iyi soğutulursa 24 saat olduğunu kaydeden Savran, “1950’lerde uygun şekilde taşınan, dondurulmadan ve ısınmasına izin verilmeden saklanan parmaklarda 3 gün, 90 saat sonra dikilip tutan parmaklar var. Yeter ki parmağı dondurmayalım, ısınmasına izin vermeden hızlıca merkeze götürelim” uyarısı yaptı. 

Kopmuş parmak operasyonlarında başarı mümkün mü?

“Kopmuş parmak cerrahisinde operasyonun başarısı ne olur?” sorusunu yanıtlayan Savran, “Parmağın nasıl taşındığı ve hastaneye ne kadar sürede geldiği önemli bir noktadır. Bir de değiştiremediğimiz faktörler var. Hastanın yaşı örneğin; gençlerde bu süreç daha kolay ilerliyor yine çocuklarda da iyileşme yetişkinlere göre daha hızlı ilerliyor. Kopmuş parmak operasyonlarında başarı küçük çocuklarda ve bebeklerde çok daha yüksektir. Bir diğer değiştirilemeyen faktör ise yaralanmanın tipidir. Satır tipi kazalarda başarı daha yüksek oluyor. Ama ezilerek, press altında kalan parmaklarda yaralanma alanı daha büyük olduğu için başarı oranı da düşüyor” dedi.  Kopmuş parmak operasyonlarında başarıda değiştirilebilir faktörlere örnek veren Savran, “En önemli şeylerden biri de hastanın sigara içmemesi, bizim önerilerimize uyması, iyi bir ameliyat, ameliyat sonrası iyi bir takiptir. Bu operasyonlar üç aşamalıdır, önce parmağı kurtarmak, sonra parmağı yerine dikmek ardından da parmağa eski işlevini yeniden kazandırmak, izlerin geçmesi için uygulanan tedavilerdir” şeklinde bilgiler verdi. 

“Dikilen bir fidanın tutması gibi” 

Parmak kopma ve yerine dikilme ameliyatlarında ilk dört günün önemini belirten El Cerrahı Op. Dr. Savran şunları söyledi: “Dördüncü, beşinci günden sonra 7-10 gün arasında parmak kurtuldu, sevinebiliriz diyebiliyoruz. Dikilen bir fidanın tutması gibi düşünülebilir. Bu süreçlerde hastayı yatırıyoruz, ayağa kaldırmıyoruz. Kafein ve niktoini yasaklıyoruz. Çay kahve de bu aşamada tüketilmiyor. Yüksek dozda kan sulandırıcılar kullanılıyor. Parmağı ısıtıyoruz. Gerekli ise sülük tedavisi bile uygulanabiliyor. Hastanın doktorun direktiflerine uyumu operasyonun başarılı olmasında oldukça önemlidir” (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı) 

Haber Kaynağı : BSHA