İstatistiklerle Aile, 2025

Her yıl mayıs ayının son haftasının Milli Aile Haftası olarak kutlanmasına karar verildi

Toplumların varlıklarını istikrarlı bir şekilde sürdürebilmelerinde, güçlü aile ve nüfus yapısı önemli rol oynamaktadır. Ülkemizde aile, toplumun temeli olarak kabul edilmiş ve bu husus Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile teminat altına alınmıştır. Günümüzde demografik yapımızda meydana gelen değişimler, ailenin korunması ve güçlendirilmesine yönelik politikaların eşgüdüm içerisinde etkin bir şekilde yürütülmesini gerekli kılmaktadır.

Bu çerçevede 2025 yılının "Aile Yılı" olarak ilan edilmesiyle ivme kazanan çalışmaların, uzun vadeli ve bütüncül bir politika çerçevesinde yürütülmesi amacıyla 2026-2035 dönemi "Aile ve Nüfus On Yılı" olarak ilan edilmiştir. Bu kapsamda her yıl mayıs ayının son haftasının "Milli Aile Haftası" olarak kutlanmasına ve kamu kurum ve kuruluşlarınca bu haftanın anlam ve önemine uygun etkinlikler düzenlenmesine karar verilmiştir.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2012 yılından itibaren özel günlerde günün önemine atfen özel yayın ya da haber bülteni yayımlamaktadır. Bu kapsamda "Milli Aile Haftası"na özel olarak hazırlanan bu bültende ülkemizdeki aile yapısını ortaya koyan temel istatistiklere yer verilmiştir.

Ortalama hanehalkı büyüklüğünün 3,08 kişiye düştüğü görüldü

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye'de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğünün, azalma eğilimi göstererek 2025 yılında 3,08 kişiye düştüğü görüldü.

Yıllara göre ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2008-2025

Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il Şırnak oldu

Türkiye'de 2025 yılında ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il, 4,84 kişi ile Şırnak oldu. Şırnak ilini 4,63 kişi ile Şanlıurfa ve 4,43 kişi ile Batman izledi. Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en düşük olduğu il ise 2,49 kişi ile Tunceli oldu. Tunceli'yi, 2,50 kişi ile Giresun ve 2,51 kişi ile Çanakkale izledi.

İllere göre ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2025

Tek kişilik hanehalklarının oranı arttı

ADNKS sonuçlarına göre, 2014 yılında %13,9 olan yalnız yaşayan fertlerden oluşan tek kişilik hanehalklarının oranının 2025 yılında %20,5'e yükseldiği görüldü.

Hanehalkı tiplerine göre hanehalkı oranı, 2014-2025

Geniş aileden oluşan hanehalklarının oranında azalma olduğu görüldü

Tek çekirdek aile olarak ifade edilen, yalnızca eşlerden veya eşler ve çocuklarından veya tek ebeveyn ve en az bir çocuktan oluşan hanehalklarının oranı, 2014 yılında %67,4 iken 2025 yılında %62,7'ye geriledi. Diğer yandan, geniş aile olarak tanımlanan ve en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarının oranı 2014 yılında %16,7 iken 2025 yılında %13,5 oldu.

Hanehalklarının %11,3'ünü tek ebeveyn ve çocukları oluşturdu

Türkiye'de 2014 yılında toplam hanehalklarının %7,6'sını tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalkları oluştururken 2025 yılında %11,3'ünü oluşturdu. Toplam hanehalklarının 2025 yılında %2,8'ini baba ve çocuklardan oluşan, %8,5'ini ise anne ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oluşturduğu görüldü.

Çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının oranı %3,3'e yükseldi

Aralarında eş, anne-çocuk veya baba-çocuk ilişkisi olmayan fertleri içeren; diğer bir ifadeyle çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının oranı 2014 yılında %2,1 iken 2025 yılında %3,3'e yükseldi.

Tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il Gümüşhane oldu

İllere göre hanehalkı tipleri incelendiğinde, 2025 yılında tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek olduğu ilin %32,7 ile Gümüşhane olduğu görüldü. Gümüşhane ilini %30,8 ile Tunceli ve %30,5 ile Giresun izledi. Diğer yandan tek kişilik hanehalklarının oranının en düşük olduğu il ise %11,5 ile Batman oldu. Bu ili %12,4 ile Diyarbakır ve Van izledi.

Tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek ve en düşük olduğu ilk 10 il, 2025

Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il Gaziantep oldu

Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2025 yılında %70,5 ile Gaziantep oldu. Gaziantep ilini %69,8 ile Diyarbakır ve %69,6 ile Şanlıurfa takip etti. Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en düşük olduğu il ise %49,9 ile Tunceli oldu. Tunceli ilini %51,5 ile Gümüşhane ve %53,4 ile Artvin izledi.

Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek ve en düşük olduğu ilk 10 il, 2025

Tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il Bingöl oldu

Tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2025 yılında %13,8 ile Bingöl oldu. Bu ili, %13,7 ile Elazığ ve %13,4 ile Adana illeri izledi. Bu oranın en düşük olduğu iller ise %8,3 ile Ardahan, %8,9 ile Burdur ve %9,1 ile Yozgat oldu.

Toplam hanehalkları içinde anne ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu iller, %10,7 ile Bingöl, %10,4 ile Elazığ ve %10,2 ile Adana olurken, bu oranın en düşük olduğu iller ise %5,6 ile Ardahan, %6,5 ile Burdur ve Yozgat oldu.

Diğer yandan, baba ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu iller, %4,3 ile Kilis, %3,7 ile Batman ve %3,6 ile Malatya olurken, bu oranın en düşük olduğu iller ise sırasıyla %2,2 ile Sinop, %2,3 Nevşehir ve Kastamonu oldu.

Geniş aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il Hakkari oldu

Geniş aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2025 yılında %21,2 ile Hakkari oldu. Hakkari ilini %19,2 ile Batman ve %18,6 ile Şırnak izledi. Bu oranının en düşük olduğu il ise %9,2 ile Eskişehir oldu. Eskişehir ilini %10,3 ile Ankara ve Çanakkale izledi.

Geniş aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek ve en düşük olduğu ilk 10 il, 2025

Türkiye'de 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hanehalkı oranı %41,9 oldu

ADNKS sonuçlarına göre 2025 yılında toplam hanehalkı sayısı 26 milyon 977 bin 795 oldu. Hanelerin %41,9'unda 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hanehalkı oranının en yüksek olduğu ilin %68,2 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin %27,3 ile Tunceli olduğu görüldü.

Hanelerin %19,1'inde 0-17 yaş grubunda bir çocuk, %14,1'inde iki çocuk, %5,7'sinde üç çocuk, %1,9'unda dört çocuk, %1,1'inde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu görüldü.

Yaklaşık her 4 haneden birinde en az bir yaşlı fert bulunduğu görüldü

Türkiye'de 2025 yılında toplam 26 milyon 977 bin 795 haneden 7 milyon 46 bin 560'ında 65 ve daha yukarı yaşta en az bir fert bulunduğu görüldü. Diğer bir ifadeyle, hanelerin %26,1'inde en az bir yaşlı fert yaşadığı görüldü.

Ülkemizde 2014 yılında en az bir yaşlı fert bulunan hanelerin 1 milyon 73 bin 367'sini tek başına yaşayan yaşlı fertler oluştururken 2025 yılında 1 milyon 836 bin 496'sını tek başına yaşayan yaşlı fertler oluşturdu.

Tek kişilik hanelerin %33,2'sini tek başına yaşayan yaşlılar oluşturdu

Ülkemizde tek kişilik yaşlı hanehalklarının toplam tek kişilik hanehalkları içindeki oranı 2025 yılında %33,2 oldu. Cinsiyete göre tek kişilik yaşlı hanehalkı oranı incelendiğinde bu oranın %26,5'ini erkek, %73,5'ini ise kadınların oluşturduğu görüldü.

Tek kişilik yaşlı hanehalklarının toplam tek kişilik hanehalkları içindeki oranının en yüksek olduğu illere bakıldığında, %47,6 ile Balıkesir'in ilk sırada yer aldığı görüldü. Bunu sırasıyla %47,4 ile Burdur ve %46,8 ile Çorum izledi. Bu oranın en az olduğu iller ise sırasıyla %10 ile Hakkari, %16,2 ile Şırnak ve %21 ile Batman oldu.

Yaşlı fertlerin %37,9'unun en az bir çocuğu ile aynı adreste ikamet ettiği görüldü

Yaşlı fertlerin 15 ve daha yukarı yaştaki çocukları ile ikamet ettikleri yerlere göre mesafeleri incelendiğinde ve birden fazla çocuğu olan yaşlı fertlerin en yakın mesafede ikamet eden çocuğunun ikamet yeri dikkate alındığında, 2025 yılında yaşlı fertlerin %37,9'unun en az bir çocuğu ile aynı adreste, %5,9'unun çocuğu ile aynı binada, %6,8'inin aynı cadde veya sokakta, %8,3'ünün çocuğu ile aynı köyde veya mahallede, %15'inin çocuğu ile aynı ilçede ve %9,3'ünün çocuğu ile aynı ildeki farklı bir ilçede ikamet ettiği görüldü.

Diğer yandan yaşlı fertlerin %9,9'unun aynı ilde ikamet eden çocuğunun olmadığı, %1,7'sinin ise Türkiye'de ikamet eden çocuğunun olmadığı görüldü.

Yaşlı fertler yaş grubuna göre incelendiğinde, 75 ve daha yukarı yaştaki fertlerin %36,4'ünün, 85 ve daha yukarı yaştaki fertlerin %39,9'unun, 90 ve daha yukarı yaştaki fertlerin %43'ünün en az bir çocuğu ile aynı adreste ikamet ettiği görüldü.

Tek başına yaşayan yaşlı fertlerin %14,3'ünün aynı ilde yaşayan çocuğunun olmadığı görüldü

Tek başına yaşayan yaşlı fertlerin 2025 yılında %10,1'inin en az bir çocuğu ile aynı binada, %12,8'inin aynı cadde veya sokakta, %13,3'ünün çocuğu ile aynı köyde veya mahallede, %22,8'inin çocuğu ile aynı ilçede ve %14,2'sinin çocuğu ile aynı ildeki farklı bir ilçede ikamet ettiği görüldü. Tek başına yaşayan yaşlı fertlerin %14,3'ünün aynı ilde ikamet eden çocuğunun olmadığı, %2,7'sinin Türkiye'de ikamet eden çocuğunun olmadığı görüldü.

Tek başına yaşayan ve aynı ilde ikamet eden çocuğu olmayan yaşlı fertlerin oranının en yüksek olduğu il, 2025 yılında %40,9 ile Çankırı oldu. Bu ili %39,8 ile Kastamonu ve %39,3 ile Sinop izledi. Tek başına yaşayan ve aynı ilde ikamet eden çocuğu olmayan yaşlı fertlerin oranının en düşük olduğu il ise %4,1 ile İstanbul oldu. Bu ili %4,8 ile Gaziantep, %5,2 ile Şırnak ve Şanlıurfa izledi.

Yaş grubu 25-29 olup hiç evlenmeyenlerin %70'inin ebeveynleri ile yaşadığı görüldü

ADNKS sonuçlarına göre 2025 yılında, 25-29 yaş grubunda ve hiç evlenmemiş olan 3 milyon 502 bin 33 kişiden 2 milyon 452 bin 909 kişinin anne ve/veya babası ile birlikte yaşadığı görüldü. Diğer bir ifadeyle, 25-29 yaş grubunda hiç evlenmemiş olup ebeveynleri ile yaşayanların oranı toplamda %70 oldu. Bu oranın %42,6'sını erkekler, %27,4'ünü ise kadınlar oluşturdu.

Toplam resmi evlilikler içinde son evliliğinde akraba evliliği yapanların oranı %8 oldu

ADNKS sonuçlarına göre, 2025 yılında toplam resmi evlilikler içinde, son evliliğinde birinci dereceden kuzenleri ile akraba evliliği yapmış bireylerin oranı %8 oldu. Akraba evlilikleri akrabalık türüne göre incelendiğinde, akraba evliliği yapmış bireylerin %46,4'ünün hala/dayı çocukları ile %27,2'sinin amca çocukları ile ve %26,4'ünün ise teyze çocukları ile evli olduğu görüldü.

Akrabasıyla evli olan bireylerin en fazla olduğu il Mardin oldu

Toplam resmi evlenmeler içindeki akraba evlilikleri illere göre incelendiğinde, 2025 yılında toplam evli bireyler içinde son evliliğinde akraba evliliği yapmış bireylerin oranının en fazla olduğu il %19,7 ile Mardin oldu. Bu ili %18,8 ile Şanlıurfa ve %16,7 ile Siirt izledi. Akraba evliliği yapmış bireylerin oranının en az olduğu il ise %1,2 ile Edirne oldu. Bu ili %1,5 ile Kırklareli ve %2 ile Çanakkale izledi.

Akraba evliliği oranı 2025 yılında %3 oldu

Evlenme istatistikleri sonuçlarına göre, 2010 yılında gerçekleşen resmi evlenmelerin %5,9'unun akraba evliliği olduğu ve bu oranın sonraki yıllarda sürekli düşüş göstererek 2020 yılında %3,8, 2025 yılında ise %3 olduğu görüldü.

Akraba evliliği oranı, 2010-2025

Akraba evliliği oranının en yüksek olduğu il %16,9 ile Şanlıurfa oldu

Akraba evliliği oranı illere göre incelendiğinde, 2025 yılında akraba evliliği oranının en yüksek olduğu ilin %16,9 ile Şanlıurfa olduğu görüldü. Bu ili, %11 ile Mardin ve %10,8 ile Siirt izledi. Akraba evliliği oranının en düşük olduğu il %0,4 ile Kütahya ve Edirne oldu. Bu ili %0,5 ile Çanakkale izledi.

Bireylerin mutluluk kaynağı aileleri oldu

Yaşam Memnuniyeti Araştırması, 2025 sonuçlarına göre bireylerin mutluluk kaynağı olan kişiler incelendiğinde, kendilerini en çok ailelerinin mutlu ettiğini belirtenlerin oranı %69 olurken, bunu sırasıyla %15,6 ile çocukları, %4,8 ile kendisi, %3,9 ile eşi, %3,3 ile annesi/babası ve %1,9 ile torunları takip etti.

Babası vefat etmiş çocukların sayısı 251 bin 929 oldu

ADNKS sonuçlarına göre, 2025 yılında Türkiye'de toplam 21 milyon 375 bin 930 çocuk içinde, hem annesi hem babası vefat etmiş çocuk sayısının 4 bin 907, babası vefat etmiş çocuk sayısının 251 bin 929, annesi vefat etmiş çocuk sayısının ise 79 bin 214 olduğu görüldü.

Cinsiyete göre incelendiğinde, hem annesi hem babası vefat etmiş erkek çocuk sayısının 2 bin 552, kız çocuk sayısının 2 bin 355, babası vefat etmiş erkek çocuk sayısının 128 bin 983, kız çocuk sayısının 122 bin 946, annesi vefat etmiş erkek çocuk sayısının 40 bin 478, kız çocuk sayısının 38 bin 736 olduğu görüldü.

Son bir yıl içindeki boşanma olaylarından 191 bin 371 çocuk etkilendi 

Kesinleşen boşanma davaları sonucunda 2025 yılında 193 bin 793 çift boşanırken 191 bin 371 çocuk velayete verildi. Boşanma davaları sonucu, çocukların velayetinin çoğunlukla anneye verildiği görüldü. Çocukların velayetinin %74,6'sı anneye, %25,4'ü babaya verildi.

Koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı 10 bin 841 oldu

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verilerine göre, 2025 yılında Türkiye genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısının 15 bin 508 olduğu görüldü. Mevcut koruyucu aile sayısı 9 bin 96, koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı ise 10 bin 841 oldu. Evlat edindirilen çocuk sayısı 2025 yılında 681 oldu.

Geniş ailelerin %27,1'inin yoksulluk sınırının altında yaşadığı görüldü

Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %60'ı dikkate alınarak belirlenen sınıra göre yoksulluk oranı 2025 yılında %20,6 olarak gerçekleşti.

Hanehalkı tipine göre yoksulluk oranı incelendiğinde ise tek kişilik hanehalklarının %9,8'inin, tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının %20,4'ünün, geniş ailelerden oluşan hanehalklarının %27,1'inin, çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının ise %14,3'ünün yoksulluk sınırının altında yaşadığı görüldü.

Kendilerine ait bir konutta yaşayanların oranı %57,1 oldu

Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre, 2025 yılında konutun mülkiyet durumları incelendiğinde, fertlerin %57,1'inin oturduğu konutun sahibi olduğu, %27'sinin ise kiracı olduğu görüldü. Lojmanda oturanların oranı %0,9 olurken kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı ise %15 olarak gerçekleşti.

Sızdıran çatı, nemli duvar, çürümüş pencere çerçevesi en önemli konut ve çevre sorunu oldu

Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre; 2025 yılında nüfusun %28,8'i konutunda sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçevesi vb. sorunla karşılaştı. Diğer yandan nüfusun %27,9'u izolasyondan dolayı ısınma sorunu yaşarken, %22,1'i trafik veya endüstrinin neden olduğu hava kirliliği, çevre kirliliği veya diğer çevresel sorunlar yaşadı.

Konut ve çevre konusunda sorun yaşayan fertlerin oranı, 2025

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ