Yanlıştan dönülmezse 108 bin dönümde 4 milyon badem ağacı sökülebilir - Videolu Haber

ADIYAMAN (PERRE) - Şeriban ÖZÇAKMAK - Adıyaman'da tütün ekimine getirilen kısıtlamalar sonrası devlet teşvikleriyle üretimi yaygınlaştırılan badem, son yıllarda yaşanan ekonomik gelişmeler ve tarım politikalarındaki deği...

Reklam Alanı

GİRİŞ: 27 Ekim 2025 - 13:50

Yanlıştan dönülmezse 108 bin dönümde 4 milyon badem ağacı sökülebilir - Videolu Haber

Fotoğraf : PERRE

Reklam Alanı x Haber Detay

ABONE OL

Haber Detay x Reklam Alanı

Badem üretiminde Türkiye'nin önemli merkezlerinden Adıyaman'da üreticiler, ABD menşeli bademe uygulanan sıfır gümrük vergisi, don zararı tespitleri ve alım politikalarındaki belirsizlik nedeniyle ağaçlarını sökmeye başladı.

Tarım kentinde büyüyen kriz

Adıyaman, uzun yıllardır Türkiye'nin en önemli badem üretim merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Kentte özellikle tütün üretimine getirilen sınırlamalar sonrası çiftçilere ikame ürün olarak badem önerilmiş, bu kapsamda binlerce dönüm arazide üretim yapılmaya başlanmıştı. Tarım Bakanlığı'nın sağladığı teşvikler ve destek programlarıyla badem, Adıyaman ekonomisinde stratejik bir ürün haline gelmişti.

Ancak son dönemde yaşanan gelişmeler, üreticileri üretimden çekilme noktasına getirdi. ABD'den ithal edilen bademe uygulanan sıfır gümrük vergisi, TARSİM'in don zararına ilişkin yaptığı değerlendirmeler ve kamu alım politikalarındaki belirsizlik üreticilerde büyük bir endişe yaratıyor.

İlk etapta 20 ila 30 bin dönüm bademlik alanın söküldüğü belirtilirken, bu rakamın 108 bin dönüme ulaşabileceği ifade ediliyor. Bu da yaklaşık 4 milyon ağacın yok olması anlamına geliyor.

"Bu ses onlarca yıllık emeğin bitişidir"

Badem üreticisi Emre Vural, 2015 yılında diktiği ağaçları sökmek zorunda kaldığını belirterek yaşadığı süreci şöyle aktardı:

"Bir ağacın ürüne yatması beş yıl, tam verim vermesi on yıl sürüyor. Yıllar süren emeğimiz birkaç dakikada testereyle yok oluyor. ABD bademine sıfır gümrük vergisi uygulandı. Don afetinde TARSİM sıfır zarar dedi, TMO alım yapmadı. Kooperatifler üreticiyi yalnız bıraktı. Bu koşullarda üretici ayakta kalamaz. Eğer bu sese kulak verilmezse Adıyaman badem diyarı olmaktan çıkar."

İthal badem iç piyasayı değiştirdi

2017 yılında badem ithalatına uygulanan gümrük vergisinin yüzde 43,2'den yüzde 15'e, 2021 yılında ise yüzde 2'ye düşürülmesi üreticiyi rekabet edemez hale getirdi. Üstelik bu indirimlerin hasat dönemlerine denk getirilmesi, üreticilerin gelir beklentisini doğrudan etkiledi.

Üretici Mehmet Sena Yıldırım, gümrük vergisi indiriminin üretim üzerindeki etkilerini şöyle anlattı:

"2017'de başlayan süreç 2021'de kritik bir noktaya geldi. Hasada kısa bir süre kala vergi indirildi. Bu durum hem fiyatları düşürdü hem de piyasayı ithal ürüne bağımlı hale getirdi. Üreticiler yıllardır emek verdiği ağaçlarını sökmek zorunda kalıyor. Şu an 20 ila 30 bin dönüm alan sökülmüş durumda, bu sayı hızla artıyor."

Don zararı tartışması

2024 yılı başında bölgede yaşanan don olayının ardından üreticiler, ciddi oranda ürün kaybı yaşadıklarını belirtti. Ancak üreticiler, TARSİM'in bu zararı "sıfır zayiat" olarak değerlendirmesini eleştiriyor. Çiftçiler, sahada yapılan incelemelerin yetersiz olduğunu ve kararların masa başında alındığını savunuyor.

TARSİM'in zarar tespitlerinin yetersizliği nedeniyle üreticiler, sigorta desteğinden yararlanamadıklarını ve borç yükü altında kaldıklarını ifade ediyor.

Adıyaman'ın tarımsal yapısı açısından stratejik bir ürün

Badem üretimi, Adıyaman'da uzun yıllardır hem kırsal istihdam hem de ekonomik hareketlilik açısından önemli bir yer tutuyor. Tütün üretiminin sınırlandırılmasının ardından binlerce çiftçi, devletin teşvikleriyle badem üretimine yönlendirildi. Bu durum, kentin tarımsal üretim desenini de değiştirdi.

Bugün ise üreticiler, söktükleri bademliklerin yerine ne ekeceklerini bilemiyor. Bazı üreticiler arpa gibi alternatif ürünlere yönelmeyi düşünürken, bu ürünlerin ekonomik karşılığının yetersiz olacağı belirtiliyor.

Üreticilerin talepleri

Bölgedeki üreticiler, mevcut tablonun değişebilmesi için bir dizi talepte bulunuyor:

ABD'den ithal edilen bademe uygulanan sıfır gümrük vergisinin kaldırılması,

TARSİM'in gerçek zarar tespitleri yapması ve üreticiye ödeme yapılması,

TMO'nun acil alım garantisi açıklaması ve taban fiyat belirlemesi,

Girdi maliyetlerinin sübvanse edilmesi ve üreticinin korunması.

Üreticiler, bu adımların atılmaması halinde Adıyaman'ın önemli bir tarımsal üretim alanı olma özelliğini kaybedeceğini ifade ediyor.

"Bu sadece bir ürün değil, bir üretim modeli meselesi"

Üretici Mehmet Sena Yıldırım, son olarak şunları söyledi:

"Bu sadece badem meselesi değil, bir üretim modeli meselesi. Adıyaman, yıllardır bademle ayakta kaldı. Eğer bu politika değişmezse üretici üretimden çekilir, köyler boşalır. Bu durum hem tarımsal üretimi hem de kentin sosyoekonomik yapısını etkileyecek."

Kaynak : PERRE

Haber Kaynağı : PERRE

ADIYAMAN (PERRE) - Şeriban ÖZÇAKMAK - Adıyaman'da tütün ekimine getirilen kısıtlamalar sonrası devlet teşvikleriyle üretimi yaygınlaştırılan badem, son yıllarda yaşanan ekonomik gelişmeler ve tarım politikalarındaki deği...

Bu haber toplamda 98 kez okunmuştur.

Haber Detay x Reklam Alanı

Gündem Yerel Haberler Adıyaman

61. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turunda Dördüncü Gün

İzmir'de denizcilik rüzgârı: MAST Boat Show kapılarını açtı

Büyükşehirli Mustafa Tarakçı, 61. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu'nda Gururlandırdı

Kahramankazan'ın Coğrafi İşaretli Mirası Yeniden Toprakla Buluşuyor

Başkan Çırpanoğlu'ndan Salı Pazarına Ziyaret

'Baş Ağrısı' Seminerine Yoğun İlgi

Haber Detay x Reklam Alanı

Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir

Yorumunuz

Adınız Soyadınız

Haber Detay x Reklam Alanı

O AV P

1	Galatasaray	31	72	74
2	Fenerbahçe	31	68	67
3	Trabzonspor	31	58	65
4	Beşiktaş	31	54	56
5	Başakşehir	31	52	51
6	Göztepe	31	39	51
7	Samsunspor	31	39	45
8	Konyaspor	31	40	40
Tamamını Göster
15	Gençlerbirliği	31	30	28
16	Eyüpspor	31	25	28
17	Kayserispor	31	23	26
18	Karagümrük	31	27	21

O AV P

1	Erzurumspor	37	81	80
2	Amed Sportif	37	78	73
3	Esenler Erokspor	37	80	73
4	Arca Çorum FK	37	62	70
5	Bodrum FK	37	71	64
6	Pendikspor	37	57	62
7	Keçiörengücü	37	69	57
8	Bandırmaspor	37	46	57
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	37	43	39
18	Sakaryaspor	37	45	34
19	Hatayspor	37	30	11
20	A.Demirspor	37	21	-54

O AV P

1	Arsenal	34	64	73
2	M.City	33	66	70
3	M. United	34	60	61
4	Liverpool	34	57	58
5	Aston Villa	34	47	58
6	Brighton	34	48	50
7	Bournemouth	34	52	49
8	Chelsea	34	53	48
Tamamını Göster
17	West Ham United	34	42	36
18	Tottenham	34	43	34
19	Burnley	34	34	20
20	Wolves	34	24	17

O AV P

1	Bayern Munih	31	113	82
2	B. Dortmund	31	65	67
3	RB Leipzig	31	62	62
4	VfB Stuttgart	31	63	57
5	Hoffenheim	31	61	57
6	Leverkusen	31	62	55
7	E. Frankfurt	31	56	43
8	Freiburg	31	44	43
Tamamını Göster
15	Hamburger SV	31	34	31
16	St. Pauli	31	26	26
17	Wolfsburg	31	41	25
18	FC Heidenheim	31	35	22

O AV P

1	Barcelona	33	87	85
2	Real Madrid	33	68	74
3	Villarreal	33	59	65
4	Atletico Madrid	33	56	60
5	Real Betis	33	49	50
6	Getafe	33	28	44
7	Celta Vigo	33	45	44
8	Real Sociedad	33	52	43
Tamamını Göster
17	Mallorca	33	41	35
18	Sevilla	33	40	34
19	Levante	33	37	33
20	Real Oviedo	33	26	28

O AV P

1	Inter	34	80	79
2	SSC Napoli	34	52	69
3	AC Milan	34	48	67
4	Juventus	34	57	64
5	Como	34	59	61
6	Roma	34	48	61
7	Atalanta	34	47	54
8	Lazio	34	37	48
Tamamını Göster
17	Lecce	34	22	29
18	Cremonese	34	26	28
19	Verona	34	23	19
20	Pisa	34	24	18

O AV P

1	PSG	30	68	69
2	Lens	30	60	63
3	Lyon	31	48	57
4	Lille	31	50	57
5	Rennes	31	54	56
6	Marsilya	31	59	53
7	AS Monaco	31	54	51
8	Strasbourg	30	49	46
Tamamını Göster
15	Nice	31	35	30
16	Auxerre	31	27	25
17	Nantes	31	26	20
18	Metz	31	31	16

O AV P

1	PSV Eindhoven	31	90	77
2	Feyenoord	31	65	58
3	NEC Nijmegen	31	73	55
4	Ajax	31	59	54
5	FC Twente	31	52	54
6	Alkmaar	31	52	49
7	SC Heerenveen	31	55	47
8	FC Utrecht	31	49	44
Tamamını Göster
15	FC Volendam	31	33	31
16	Telstar	31	43	30
17	NAC Breda	31	30	25
18	Heracles	31	34	19